Weenderveld


Weenderveld

Werkverschaffing en ontginning.

De tribune 03-02-1925

Jipsinghuizen in Verzet

Een kleine veldslag tegen onderkruipers

(E.) De heeren journalisten van de diverse bladen uit de provincie Groningen hebben onder leiding van den Rijksinspecteur voor de Werkverschaffing, den heer Buiskool, een bezoek gebracht aan de strafkolonie Jipsinghuizen.
In lange artikelen geven de heeren hun bevindingen weer. Het ontstaan van de Werkverschaffing, die op initiatief vau de dominee-burgemeester Buiskool werd opgericht, wordt breedvoerig medegedeeld. Verder heeft men het over de leiding, de huisvesting en voeding, de loonen en werktijden en... over de 'mentaliteit' van de arbeiders. Ten slotte worden even de toekomstplannen besproken.

Wat de mentaliteit van de arbeiders betreft, zeide de heer Buiskool: De heerschende geest is goed.

De ontgonnen gronden, met zulke goedkoope krachten (in de bladen spreekt men nog van productief werk) verkregen, zullen wel vervallen in de handen van de vette landjonkers van het Noorden.

De 'goede heerschende geest' blijkt toch te zijn een misrekening.
Op de werkverschaffing te Weenderveld is Vrijdagmorgen, den 30en Januari, een staking uitgebroken, naar aanleiding van de in dit blad reeds eerder genoemde regeling.

Donderdagavond 29 Januari werd het bestuur van het 'Comité van te werkgestelden' uitgenodigd, om bij een hoofdopzichter, den heer Burema, te komen, waar deze hun mededeelde, dat er aan de nieuwe regeling niets werd veranderd.
Gevolg was dan ook, dat het bestuur bekende, niet voor de gevolgen hier van te kunnen instaan.
De heer Burema antwoorde bij voorbaat al, dat indien men ging staken men zou worden uitgesloten.
Groot was de verontwaardiging. Denzelfden avond werd er gestemd om den volgenden dag niet aan het werk te gaan.

Met de grootst mogelijke meerderheid werd besloten om den volgenden dag met het werk uit te scheiden.
Vrijdagmorgen gingen ruim 400 man in demonstratie naar den hoofdopzichter Burema, naar het ruim een uur verder liggende Vlagtwedde.

Treurig was het, dat bij het vertrek een 40-tal arbeiders, z.g. 'slichters', kalmpjes aan het werk bleven. Toen ze het weigerden om mede te demonstreeren, werd hun te verstaan gegeven, dat bij den terugkeer uit Vlagtwedde men er op rekende, dat ze zouden mede staken.

Aan den heer Burema werd een brief overhandigd, vermeldende veschillende grieven, o.a. de oude tijd terug en dat voortaan elken dag een dokter zou komen, om te controleeren of er zieken waren.
De heer Burema kon er volgens zijn antwoord niets aan doen; men moest de brief maar rechtstreeks doorsturen aan den Rijksinspecteur.

Het verzoek om dan maar te telefoneeren werd afgeslagen. De heer Buiskool kreeg het gebeurde ook binnen tien minuten te weten, aldus Burema.
De brief werd maar gepost en de demonstreerenden keerden weer terug naar Weenderveld.

Wat was inmiddels gebeurd? De opzichter Ter Steeg had de ruim 40 achtergeblevenen in ander werk gezet, en wel in dat van de demonstreerende stakers.
Te Weenderveld aangekomen, zagen de stakers de heer Buiskool staan, aan de overkant van het langs de keeten loopende kanaal. Op een uitnoodiging van de heer Burema (deze was inmiddels per fiets langs een anderen weg uit Vlagtwedde gekomen), om over te steken, antwoordde de heer Rijksinspecteur, dat hij niet durfde, omdat... hij de bak (het overzetpontje) niet vertrouwde. De aanwezigheid van 'de baas' aan de overzijde van het kanaal deed de situatie niet veranderen; men weigerde aan het werk te gaan.

Nu gebeurde, wat de 'lachende derde' de bourgeoisie graag mag, de ruim 400 man besloten om de steeds aan het werk geblevenen (meest Groningers), uit het veld te ranselen.
Volgens een ooggetuige, was het gewoon een kleine veldslag.

Speciaal de arbeiders uit de provincie, de Munterdammers en Veendammers, waren razend. Gevoelige klappen werden uitgedeeld, de schoppen suisden door de lucht.
Gevolg was, dat één der onderkruipers aan zijn hand werd verwond.

Steeds wegzakkende in het mulle veengrond sloegen de onderkruipers op de vlucht.
Opzichter Ter Steeg, die tusschenbeide wilde komen, kreeg een schop, dat ie over de grond tolde.
Ook hij had dit keer niets te vertellen hij ging ook op de vlucht.

De politie, die inmiddels was gewaarschuwd, was al gauw komen opdagen.
Met den heer Burema aan het hoofd, ging de politie bij de keeten langs, om de daders op te snorren, voornamelijk degeen die de onderkruiper had verwond aan zijn hand.
Deze, bang voor wraak, had de politie gevraagd om het maar niet te onderzoeken; hij wist niet wie hem had getroffen.

Door den heer Burema werd de onderkruipers aangeboden, dat ze wel weer aan het werk konden gaan; de politie stond voor hun veiligheid in. Geen één had echter het lef.
Aan de stakers werd gelast binnen één uur te keeren te ontruimen. Het antoord was, dat men er hun dan zeker uit moest slaan.

Het onderzoek liep met een sisser af, althans Vrijdag.
De politie bleef echter op het terrein.

Den volgenden dag, Zaterdag, werd weer niet gewerkt.
De tijd van het loon uitbetalen was aangebroken.

Nadien bleek het dat de politie niet had stilgezeten, het bleek dat ze het vermoeden had, dat een Muntendammer de gezochte was.

Werd vroeger het eerst het loon uitbetaald aan de Muntendammers en Veendammers, nu kwamen het eerst de anderen aan de beurt.
Deze vermoedden echter niets, en gingen na hun geld te hebben ontvangen op weg naar huis.

Wat gebeurde er inmiddels bij de directiekeet?
Al meer en meer slonk het aantal op hun geld wachtenden, totdat in 't laatst één Muntendammer overbleef, welke men inrekende.

Gevolg was, dat Muntendammers de anderen inhaalden en hun 't mededeelden. Onmiddellijk werd op de heide vergaderd, waar een commissie werd benoemd, welke zal nagaan hetgeen er verder moet gebeuren.

In de tram werden de stakers door 6 marechaussees in de gaten gehouden. En toen de Groninger stakers te Groningen kwamen, ontdekten ze (wat nooit gebeurt) 3 rechercheurs en 1 inspecteur van politie.

In Groningen is Zondagmorgen een vergadering gehouden, waarvan we nog niets kunnen mededeelen.

Nader vernemen we uit 'Het Nieuwsblad van het Noorden', dat de noodige maatregelen om de 'werkwilligen' te beschermen, zijn getroffen en dat de stakers door den rijksinspecteur voor ontslag zijn voorgedragen.

Hoe het met de ziekentransport is gesteld, is al eerder medegedeeld. In de afgeloopen week heeft men iemand, die niet kon loopen, vervoerd op een boerenwagen, een z.g. wipkar.
Deze man had Donderdag bij het graven van een sloot een hoop instortend zand op zijn been gekregen. Volgens hem was zijn been geheel 'verdoofd'.
J.l. Zaterdag is de man pas vervoerd.
Vanaf Vlagtwedde echter per auto naar zijn woonplaats.

Geen wonder dat de arbeiders, die onder zulke toestanden werken, in verzet komen. De heeren machthebbers hier uit het vette Noorden ondervinden wel dat deze werkverschaffing nog niet op rolletjes loopt.

Algemeen Handelsblad 03-02-1925

Stakende werkloozen ontslagen.

Bij de centrale werkverschaffing te Jipsinghuizen zijn ongeveer 360 arbeiders, werkzaam in het Weenderveld, die Vrijdag jongstleden hebben gestaakt, door den Minister van Arbeid ontslagen.

 

Kanalisatie van Westerwolde 31-05-1894
Landbouwvergadering 28-12-1910
Landontginning, als rendabele geldbelegging 19-08-1915
Verblijf ontzegd 25-09-1915
Werkverschaffing 28-02-1924
Naar de 'strafkolonie' van Jipsinghuizen en Weenderveld 12-07-1924
Verkoop Ontgonnen Grond 14-07-1924
Vergadering Gemeenteraad Winschoten 21-08-1924
Uit den Gemeenteraad Vlachtwedde 05-11-1924
Gemeenteraad Winschoten 26-11-1924
Waterschap 'Westerwolde' 15-12-1924
Arrond. Rechtbank Winschoten 24-12-1924
De strafkolonisten van Jipsinghuizen onder curatele gesteld 17-01-1925
Een stervende arbeider op een kruiwagen vervoerd 24-01-1925
Uit de strafkolonie Jipsinghuizen 28-01-1925
Het ontstaan dezer werkverschaffing 30-01-1925
De centrale werkverschaffing te Jipsinghuizen 31-01-1925
Moeilijkheden in Jipsinghuizen 02-02-1925
De centrale werkverschaffing te Jispinghuizen 03-02-1925
Een kleine veldslag tegen onderkruipers 03-02-1925
Ongeveer 350 arbeiders ontslagen 04-02-1925
De staking op de strafkolonie 14-02-1925
De Hel van Jipsinghuizen 23-02-1925
De knoet van het noorden 21-03-1925
Uit Winschoten meldt men ons 09-04-1925
De staking der veenarbeiders 18-04-1925
Autotocht naar de werkverschaffing 20-06-1925
Aanbesteding twee ontginnings boerderijen 27-08-1925
Diefstal van eene hoeveelheid turf 10-10-1925
Vergadering Waterschap Westerwolde 29-01-1926
Excursie ontginningen Weenderveld 26-06-1926
De bestrijding van de werkloosheid 15-07-1926
Het bezoek van Minister Kan 10-05-1927
Mijnheer de Voorzitter! 12-05-1927
Een bezoek aan de ontginning Weenderveld 27-07-1927
Nederl. Heide-Maatschappij 03-08-1927
Gemeentelijk Nieuws Hoogezand 06-08-1927
Het werk der werkloozen 23-02-1928
Welvaartspolitiek op het land 14-03-1928
Ernstig auto-ongeluk 03-04-1928
't Oude landschap 05-07-1928
De werkverschaffing v. de provincie Groningen 10-11-1928
Kijkje in Westerwolde 11-06-1929
Het Landschap Westerwolde 28-09-1929
Ontginningen in Groningen 03-11-1929
Stakende Werkloozen 10-01-1931
Beoogde overname 10-02-1931
Verkoop van ontgonnen gronden 07-03-1931
Ontgonnen gronden verkocht 14-03-1931
Feest te Jipsingboertange 25-03-1931
Excursie van eenige raadsleden 30-04-1931
Excursie naar het mooie Westerwoldinger land 18-06-1931
Lezing door J. Buiskool 09-03-1932
Eindles Lagere Landbouwschool 05-05-1934
Verkoop gronden 06-09-1934
Zonder meer geschorst 01-10-1935
Diploma-uitreiking 01-05-1936
Ruimer perspectief door ontginningen 28-07-1936
Vos werd haasje 05-01-1963
Vaste land-arbeider 13-11-1964
Boeldag Weenderveld 03-07-1982
Boeldag Weenderveld 06-11-1982

 

 


© weenderveld.nl - disclaimer - deze site bestaat uit 68 pagina's