Weenderveld


Weenderveld

Werkverschaffing en ontginning.

Algemeen Handelsblad 15-07-1926

De bestrijding van de werkloosheid

De ontginningen in Oost-Groningen.

Onze correspondent te Hoogezand schrijft:
Voor elke gemeente is het een moeilijke taak om op de meest practische wijze, zoowel uit economisch als moreel oogpunt, het probleem der werkverschaffing op te lossen.
Zeer verschillend, al naar den aard en de ligging der gemeente, tracht men die oplossing te vinden.
Zij werd moeilijker, naarmate de werkloosheid voortduurde. Voor het keienkloppen, een geestdoodenden arbeid, geeft het Rijk geen subsidie.

Onder voorzitterschap van den heer Folmer, directeur van den Rijksdienst der werkloosheidverzekering en arbeidsbemiddeling werd in 1923 te Winschoten een vergadering gehouden, bijgewoond door alle door werkloosheid getroffen gemeenten in Oostelijk Groningen, teneinde te komen tot een meer productieve wijze van werkverschaffing.
Op deze vergadering werd door den heer U. D. Reinders, wethouder der gemeente Hoogezand, het plan ontwikkeld, om op uitgebreide schaal voor dit doel woeste gronden aan te koopen en te ontginnen voor gemeenschappelijke rekening en risico van een te vormen combinatie van gemeenten.

Toen een jaar daarna de werkloosheid nog toenam en nog meer klemde, heeft de Rijksinspecteur voor Werkversch. en Steunverl. in Oost Gron., de heer. J. Buiskool, burgemeester te Delfzijl, met medewerking van het Rijk deze aangelegenheid nader voorbereid, met het gevolg, dat men overging tot het koopen van woesten grond.
De heer P. van Hoek, toentertijd dir.-gen. van den Landbouw en de heer Kakebeeke, insp. v. d. Landbouw stonden aanvankelijk zeer sceptisch tegenover de vestiging van een groot bedrijf.
Niet zonder schroom ging men met het plan van het gedelegeerd lid, den heer Reinders, in zee.
Een zevental gemeenten, later uitgebreid tot 13, traden toe nl. Hoogezand, Sappemeer, Zuidbroek, Scheemda, Onstwedde, Muntendam, Veendam, Wildervank, N. Pekela, Delfzijl, Slochteren, Appingedam en Groningen.

Men kon beginnen. Het aangekochte terrein ligt aan den straatweg Winschoten-Ter Apel, rechts tusschen Sellingen en Vlagtwedde het Weenderveld, het grootste en links het Jipsinghuizerveld.
Een 20-tal groote, dubbelwandige barakken werd gebouwd voor huisvesting der werkloozen, plaats biedend aan ongeveer 600 personen, waarvan de kosten ad pl.m. f 60.000 gedeeltelijk werden gedragen door het Rijk en gedeeltelijk door de gemeenten.
Deze begonnen successievelijk met het zenden van werkloozen, die met de bewerking van den woesten grond in den herfst van 1924 reeds zoover waren gevorderd, dat toen de eerste rogge kon worden gezaaid.

In den winter 1924/25 volgde daarop de stichting van de groote bedrijfsschuur. Deze is gebouwd in het midden van het terrein en daardoor ook van de verst afgelegen perecelen gemakkelijk te bereiken.
De oppervlakte bedraagt 1.700 m2. Op de vier hoeken bevinden zich een ruime paardenstal, een flinke bergplaats van kunstmest, de woning van den bedrijfsboer en kantoren, waarboven weer groote graanzolders zijn.

Deze groote boerderij kostte ongeveer f 30.000, terwijl bij één bestaande nog 4 kleine boerderijen met pl.m. 30 a 40 ha land werden gebouwd voor f 9.000 ieder.
Beslolen werd de groote boerderij, die is ingericht voor mechanisch bedrijf, in eigen exploitatie te nemen en de andere te verhuren.
Voorloopig konden ze voor huisvesting der werkloozen worden gebruikt.

Op 20 Aug. werd de combinatie der gemeenten officieel geconstitueerd als N. V. 'Ontginningsmaatsohappij De Vereenigde Groninger Gemeenten', gevestigd te Hoogezand.
Zij heeft thans de beschikking over 550 ha, aangekocht, vaak niet zonder moeite, tegen prijzen, die varieeren van f 50 tot f 150 per ha.
Hiervan is 320 ha ontgonnen, waarvan 220 ha in exploitatie is.

Op alle perecelen is, behalve een bemesting met kunstmest, 17 last compost per ha aangebracht, zulks met het oog op een mogelijk optreden der 'ontginningsziekte', die in Westerwolde nogal eens voorkomt.
Per ha aardappelen is aangebracht: 3 balen ammoniak, 2 balen Chili, 8 balen Thomasslakkenmeel en 5 balen 40 % kalizout, terwijl bij koren deze cijfers resp. 3, 1, 8 en 5 zijn.

De boekhouding der N. V. is er op ingericht om de resultaten der ontginningen en die van de exploitatie der boerderij gescheiden te houden.
Wat deze laatste betreft, d. i. van de in cultuur gebrachte gronden voor eigen rekening, na behoorlijke afschrijvingen en bij voorzichtige taxatie der voorraden en na aftrek van een normale huursom voor het land, bleef er in 1925, het eerste exploitatiejaar, een batig saldo over.

De resultaten van de ontginningsmaatschappij veroorloven een dividend van 6 %.
Voorzitter van den Raad van Commissarissen is de heer Buiskool, secr. de heer De Zee, burgemeester van Veendam, terwijl de heer U. D. Reinders gedelegeerd lid is van het bestuur en tevens technisch leider en administrateur der exploitatie en der ontginning; alleen de uitvoering der ontginningen is bij de Ned. Heidemaatschappij.

Het bestuur heeft veel tegenwerking ervaren en is van zekere zijde herhaaldelijk aangevallen in verband met de arbeidsloonen.
Na serieus onderzoek is echter gebleken, dat deze loonen zich bewegen boven het minimum, dat aanvankelijk door de Regeering toelaatbaar werd geacht en hooger zijn dan de loonen in het particulier landbouwbedrijf.
Het verblijf ver van 'eigen haard' weerhoudt echter vele arbeiders om zich als werkloozen te laten inschrijven. De N.V. huldigt het standpunt 'loon naar vlijt'. Alle werk wordt aanbesteed en in accoord verricht.

Evenals het vorige jaar is er dezer dagen weder een excursie geweest naar deze ontginningen, waaraan behalve de besturen der aangesloten gemeenten, ook deelnamen namens de Regeering de heeren Kakebeeke, mr. Harders en mr. Meyer de Vries.
Zonder uitzondering was men vol lof over den stand der gewassen, zoowel van de rogge en haver, hoofdzakelijk zwarte, als van de aardappelen.
Iets minder was die van de voederbieten en de gerst, met den verbouw waarvan men een proef neemt.

Aan het eind der excursie sprak o.m. de heer Kakebeeke zijn voldoening uit over het verkregen succes en bracht den heeren Reinders en Buiskool warmen dank voor hun werkkracht en energie.

 

Kanalisatie van Westerwolde 31-05-1894
Landbouwvergadering 28-12-1910
Landontginning, als rendabele geldbelegging 19-08-1915
Verblijf ontzegd 25-09-1915
Werkverschaffing 28-02-1924
Naar de 'strafkolonie' van Jipsinghuizen en Weenderveld 12-07-1924
Verkoop Ontgonnen Grond 14-07-1924
Vergadering Gemeenteraad Winschoten 21-08-1924
Uit den Gemeenteraad Vlachtwedde 05-11-1924
Gemeenteraad Winschoten 26-11-1924
Waterschap 'Westerwolde' 15-12-1924
Arrond. Rechtbank Winschoten 24-12-1924
De strafkolonisten van Jipsinghuizen onder curatele gesteld 17-01-1925
Een stervende arbeider op een kruiwagen vervoerd 24-01-1925
Uit de strafkolonie Jipsinghuizen 28-01-1925
Het ontstaan dezer werkverschaffing 30-01-1925
De centrale werkverschaffing te Jipsinghuizen 31-01-1925
Moeilijkheden in Jipsinghuizen 02-02-1925
De centrale werkverschaffing te Jispinghuizen 03-02-1925
Een kleine veldslag tegen onderkruipers 03-02-1925
Ongeveer 350 arbeiders ontslagen 04-02-1925
De staking op de strafkolonie 14-02-1925
De Hel van Jipsinghuizen 23-02-1925
De knoet van het noorden 21-03-1925
Uit Winschoten meldt men ons 09-04-1925
De staking der veenarbeiders 18-04-1925
Autotocht naar de werkverschaffing 20-06-1925
Aanbesteding twee ontginnings boerderijen 27-08-1925
Diefstal van eene hoeveelheid turf 10-10-1925
Vergadering Waterschap Westerwolde 29-01-1926
Excursie ontginningen Weenderveld 26-06-1926
De bestrijding van de werkloosheid 15-07-1926
Het bezoek van Minister Kan 10-05-1927
Mijnheer de Voorzitter! 12-05-1927
Een bezoek aan de ontginning Weenderveld 27-07-1927
Nederl. Heide-Maatschappij 03-08-1927
Gemeentelijk Nieuws Hoogezand 06-08-1927
Het werk der werkloozen 23-02-1928
Welvaartspolitiek op het land 14-03-1928
Ernstig auto-ongeluk 03-04-1928
't Oude landschap 05-07-1928
De werkverschaffing v. de provincie Groningen 10-11-1928
Kijkje in Westerwolde 11-06-1929
Het Landschap Westerwolde 28-09-1929
Ontginningen in Groningen 03-11-1929
Stakende Werkloozen 10-01-1931
Beoogde overname 10-02-1931
Verkoop van ontgonnen gronden 07-03-1931
Ontgonnen gronden verkocht 14-03-1931
Feest te Jipsingboertange 25-03-1931
Excursie van eenige raadsleden 30-04-1931
Excursie naar het mooie Westerwoldinger land 18-06-1931
Lezing door J. Buiskool 09-03-1932
Eindles Lagere Landbouwschool 05-05-1934
Verkoop gronden 06-09-1934
Zonder meer geschorst 01-10-1935
Diploma-uitreiking 01-05-1936
Ruimer perspectief door ontginningen 28-07-1936
Vos werd haasje 05-01-1963
Vaste land-arbeider 13-11-1964
Boeldag Weenderveld 03-07-1982
Boeldag Weenderveld 06-11-1982

 

 


© weenderveld.nl - disclaimer - deze site bestaat uit 68 pagina's